มาตรฐาน ITA

ความสำคัญของ ITA

                    สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.) ได้พัฒนาเครื่องมือการประเมินเชิงบวกเพื่อเป็นมาตรการป้องกันการทุจริต และเป็นกลไกในการสร้างความตระหนักให้หน่วยงานภาครัฐ มีการดำเนินงานอย่างโปร่งใสและมีคุณธรรม โดยใช้ชื่อว่า “การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity & Transparency Assessment: ITA)” โดยมุ่งหวังให้หน่วยงานภาครัฐที่เข้ารับการประเมินได้รับทราบผลการประเมินและแนวทางในการพัฒนาและยกระดับหน่วยงาน ในด้านคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานได้อย่างเหมาะสม จากความสำคัญของการประเมิน ITA ส่งผลให้แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นที่ 21 การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ (พ.ศ. 2561 – 2580) นำผลการประเมิน ITA ไปกำหนดตัวชี้วัดและคเป้าหมายของแผนแม่บทฯ โดยในระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566 – 2570) ได้กำหนดค่าเป้าหยให้หน่วยงานภาครัฐ ที่มีผลการประเมินผ่านเกณฑ์ (85 คะแนนขึ้นไป) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 100

                    การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ ได้เริ่มดำเนินการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2558 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน โดยบูรณาการเครื่องมือ ITA ที่นามาจากแนวคิดขององค์การต่อต้านการทุจริตและสิทธิพลเมืองสาธารณรัฐเกาหลี (Anti – Corruption & Civil Rights Commission of Korea: ACRC) และดัชนีวัดความโปร่งใสของหน่วยงานภาครัฐเข้าด้วยกัน เพื่อให้การประเมินมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นและมีการขยายขอบเขตและพัฒนาให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นตามลำดับ ปัจจุบันการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานนภาครัฐ ได้ถูกกำหนดเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (21) ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ (พ.ศ. 2561 – 2580) นอกจอกนี้ สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (United Nations Development Programme: UNDP) ยังยกการประเมิน ITA ให้เป็นความริเริ่มในการดำเนินงานที่ยอดเยี่ยมและจำเป็นต่อการบรรลุเป้หมาย การป้องกันการทุจริตของประเทศไทยอีกด้วย ซึ่งถือเป็นการยกระดับให้การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส ในการดำเนินงานของหน่วยงานภาค รัฐเป็น “มาตรกสรป้องกันการทุจริตเชิงรุก” ที่หน่วยงานภาครัฐทั่วประเทศ จะต้องดำเนินการ โดยมุ่งหวังให้หน่วยงานภาครัฐที่เข้ารับการประเมิน ได้รับทราบผลการประเมินและแนวทางในการพัฒนาและยกระดับหน่วยงานในด้านคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

                    การประเมิน ITA จึงเป็นกลไกหนึ่งในการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566 – 2570) ซึ่งเป็นแผนที่แปลงแนวทางการพัฒนามาจากแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (21) ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ มีเป้าหมายในภาพรวมให้ประเทศไทยปลอดการทุจริตและประพฤติมิชอบ โดยมีตัวชี้วัด 2 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) ดัชนีการรับรู้การทุจริตของประเทศไทย (ค่า CPI) ที่มีอันดับหรือผลคะแนนบรรลุค่าเป้าหมายในแต่ละปี และ 2) คะแนนเฉลี่ยการประเมิน ITA ของทุกหน่วยงานในประเทศไทยตามค่าเป้าหมายที่กำหนด

วัตถุประสงค์ของการประเมิน ITA

                    1) เพื่อให้หน่วยงานที่ได้รับการประเมินทราบถึงระดับคุณธรรมและความโปร่งใสเป็นประจำทุกปี
                    2) เพื่อให้หน่วยงานเกิดความตระหนักและนำกรอบการประเมินที่กำหนด ไปพัฒนาระบบงานออกแบบกลไก และวางหลักการบริหารราชการที่ดี เสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กร จัดทำมาตรการส่งเสริมคุณธรรมและความโปร่งใส ป้องกันและปราบปรามการทุจริต และนำสู่การปฏิบัติจริงเพื่อให้ “เกิดการรับรู้ที่ดี”
                    3) เพื่อให้หน่วยงานนำผลการประเมินไปปรับปรุงแก้ไขขั้นตอนวิธีการปฏิบัติงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อลดโอกาส ลดความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดการทุจริตและการรับสินบนในหน่วยงาน
                    4) เพื่อให้หน่วยงานให้ความสำคัญต่อการเปิดเผยข้อมูลการบริหาร และการให้บริการ ตลอดจนข้อมูลที่ส่งผลต่อภาพลักษณ์ที่ดีของหน่วยงาน อันจะสะท้อนความโปร่งใสได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในสายตาของประชาชนชาวไทยและชาวต่างชาติ